Έχετε παρατηρήσει ότι κάποιες αναμνήσεις μοιάζουν μακρινές και ήρεμες, ενώ άλλες παραμένουν ζωντανές, σαν να συμβαίνουν ακόμη;
Γιατί ο χρόνος φαίνεται να απαλύνει ορισμένες εμπειρίες, ενώ άλλες εξακολουθούν να μας φορτίζουν συναισθηματικά;
Στον εγκέφαλό μας, έναν βασικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία παίζει ο Ιππόκαμπος — ένας σχηματισμός που λειτουργεί σαν «αρχειοθέτης» της μνήμης.
Η αποστολή του είναι να οργανώνει τις εμπειρίες, να τους δίνει χρονικό πλαίσιο και να τις τοποθετεί στο παρελθόν.
Όταν όλα λειτουργούν ομαλά, μπορούμε να θυμόμαστε μια δύσκολη στιγμή γνωρίζοντας ότι «αυτό συνέβη τότε και τώρα είμαι εδώ».
Όμως, σε στιγμές έντονου στρες ή τραύματος, οι ορμόνες του στρες επηρεάζουν τη λειτουργία του ιππόκαμπου. Τότε, η εμπειρία μπορεί να καταγραφεί χωρίς σαφή χρονικό δείκτη.
Ένα παράδειγμα:
Ένας άνθρωπος που βίωσε έναν αιφνίδιο αποχωρισμό ή μια απειλητική εμπειρία μπορεί, χρόνια αργότερα, να αντιδρά έντονα σε ερεθίσματα που του τη θυμίζουν: έναν τόνο φωνής, μια μυρωδιά, μια φράση.
Το νευρικό του σύστημα δεν αντιλαμβάνεται ότι το γεγονός ανήκει στο παρελθόν· αντιδρά σαν να συμβαίνει τώρα.
Αυτό δεν αποτελεί αδυναμία ή «υπερευαισθησία». Είναι ένας φυσικός μηχανισμός προστασίας που ενεργοποιήθηκε κάποτε για λόγους επιβίωσης.
Η αξία της Βιοθυμικής προσέγγισης:
Στη Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία, ο στόχος δεν είναι να αλλάξουμε τις αναμνήσεις, αλλά να βοηθήσουμε το νευρικό σύστημα να τις επεξεργαστεί ολοκληρωμένα.
Μέσα από τη θεραπευτική διαδικασία, οι εμπειρίες αποκτούν σταδιακά το χρονικό τους πλαίσιο. Ο εγκέφαλος «μαθαίνει» βιολογικά ότι το γεγονός ανήκει στο παρελθόν.
Όταν αυτό συμβεί, οι αντιδράσεις στο παρόν αρχίζουν να υποχωρούν.
Οι μνήμες παύουν να είναι ζωντανές πληγές και γίνονται απλώς κομμάτια της προσωπικής ιστορίας.
Και τότε, το νευρικό σύστημα μπορεί να χαλαρώσει, επιτρέποντας στον άνθρωπο να βιώσει το παρόν με μεγαλύτερη ελευθερία και αίσθηση ασφάλειας.
Μέσα από βιωματικές διαδικασίες εσωτερικής συγκέντρωσης, ο εγκέφαλος μπορεί να ολοκληρώσει την επεξεργασία μνημών που είχαν παραμείνει «ανολοκλήρωτες».
