Πολλοί άνθρωποι βιώνουν συχνά μια εσωτερική σύγκρουση.
Ένα μέρος τους θέλει να προχωρήσει, να δοκιμάσει κάτι νέο, να εμπιστευτεί.
Ένα άλλο μέρος, όμως, φοβάται, διστάζει ή αποσύρεται.
Αυτή η εμπειρία δεν σημαίνει ότι ο άνθρωπος είναι μπερδεμένος ή ασταθής.
Αντίθετα, αντανακλά τη φυσική πολυπλοκότητα του ανθρώπινου ψυχισμού.
Στη Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία, αυτή η εσωτερική δομή περιγράφεται μέσα από τις Καταστάσεις του Εγώ (Ego States).
Τι είναι οι Καταστάσεις του Εγώ
Ο ανθρώπινος ψυχισμός δεν λειτουργεί ως μια ενιαία, αδιαφοροποίητη ενότητα.
Αποτελείται από διαφορετικά «μέρη» ή καταστάσεις, που αναπτύχθηκαν σε διαφορετικές φάσεις της ζωής και εξυπηρέτησαν συγκεκριμένες ανάγκες.
Υπάρχει, για παράδειγμα, μια λειτουργική κατάσταση που αναλαμβάνει τις υποχρεώσεις της καθημερινότητας.
Υπάρχουν όμως και πιο ευάλωτες καταστάσεις, που δημιουργήθηκαν σε περιόδους έντονου στρες, φόβου ή απογοήτευσης.
Αυτές οι καταστάσεις δεν είναι παθολογικές.
Είναι τρόποι προσαρμογής που κάποτε υπήρξαν απαραίτητοι για την ψυχική επιβίωση.
Ο ρόλος του «εσωτερικού προστάτη»
Συχνά, συμπεριφορές που σήμερα δυσκολεύουν τη ζωή ενός ανθρώπου ξεκίνησαν ως μηχανισμοί προστασίας.
Ένα μέρος του εαυτού ανέλαβε να περιορίζει την έκθεση, να αποφεύγει τον κίνδυνο, να κρατά αποστάσεις.
Για παράδειγμα, η αναβλητικότητα μπορεί να λειτουργεί ως προστασία απέναντι στον φόβο της αποτυχίας.
Η απόσυρση στις σχέσεις μπορεί να προστατεύει από τον πόνο της απόρριψης.
Το έντονο άγχος μπορεί να προσπαθεί να προλάβει έναν κίνδυνο που κάποτε υπήρξε πραγματικός.
Αυτά τα μέρη δεν προσπαθούν να σαμποτάρουν τη ζωή.
Προσπαθούν να διατηρήσουν την ασφάλεια με τα μέσα που γνώρισαν τότε.
Όταν τα εσωτερικά μέρη συγκρούονται
Ένας άνθρωπος μπορεί να επιθυμεί βαθιά τη συναισθηματική εγγύτητα και ταυτόχρονα να απομακρύνεται κάθε φορά που μια σχέση γίνεται πιο στενή.
Ένα μέρος του αναζητά σύνδεση, ενώ ένα άλλο φοβάται την έκθεση και τον πόνο.Η λογική κατανόηση συχνά δεν αρκεί για να λυθεί αυτή η σύγκρουση.
Γιατί η διαμάχη δεν διεξάγεται στο επίπεδο της σκέψης, αλλά στο επίπεδο των βαθύτερων συναισθηματικών καταγραφών.
Η θεραπευτική προσέγγιση της Βιοθυμικής
Στη Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία, τα εσωτερικά μέρη δεν αντιμετωπίζονται ως προβλήματα που πρέπει να εξαλειφθούν.
Αντιμετωπίζονται ως κομμάτια του εαυτού που χρειάζονται κατανόηση, ασφάλεια και επικοινωνία.
Μέσα σε ένα θεραπευτικό πλαίσιο σεβασμού και ρυθμού, δημιουργείται χώρος για διάλογο ανάμεσα σε αυτές τις καταστάσεις.
Ο στόχος δεν είναι να κυριαρχήσει ένα μέρος πάνω στα άλλα, αλλά να αποκατασταθεί η συνεργασία.
Όταν ένα «παγωμένο» κομμάτι νιώσει ότι ο κίνδυνος ανήκει στο παρελθόν και ότι στο παρόν υπάρχει στήριξη και ασφάλεια, αρχίζει σταδιακά να χαλαρώνει.
Το όφελος για τον άνθρωπο
Καθώς η εσωτερική σύγκρουση μειώνεται, ο άνθρωπος βιώνει μεγαλύτερη συνοχή και σταθερότητα.
Οι αντιδράσεις γίνονται λιγότερο αυτόματες και περισσότερο συνειδητές.
Οι επιλογές αποκτούν μεγαλύτερη ελευθερία.
Σταδιακά, δημιουργείται μια αίσθηση εσωτερικής ενότητας:
ότι όλα τα μέρη του εαυτού μπορούν να συνυπάρχουν χωρίς πόλεμο.
Η θεραπεία, σε αυτή την προσέγγιση, δεν αποσκοπεί στην αλλαγή της προσωπικότητας.
Αποσκοπεί στην αποκατάσταση μιας σχέσης συνεργασίας με τον ίδιο τον εαυτό.
Όταν ο άνθρωπος εισέρχεται σε καταστάσεις ήπιας εστιασμένης επίγνωσης, δημιουργείται χώρος για εσωτερική επικοινωνία και εναρμόνιση των διαφορετικών του πλευρών.
